Wymowa chińska: pinyin

Ogólnie rzecz biorąc, wymowy nie można wyprowadzić z spojrzenia na chińskie znaki, chociaż czasami znaki ze wspólnymi częściami mają podobną wymowę. W przeciwieństwie do innych współczesnych języków pisanych, chińskie znaki nie są przede wszystkim fonetyczne, a na pewno nie alfabetyczne, ale piktograficzne lub ideograficzne (wyświetlają kombinacje obrazów lub symboli w celu przekazania znaczenia), jak starożytne egipskie hieroglify.

W związku z tym potrzebny jest sposób na pisemną reprezentację wymowy każdego znaku podczas nauczania języka. Użyto kilku systemów, ale pinyin jest obecnie standardowym sposobem pisania chińskiej wymowy.

Alternatywne systemy wymowy

Zanim powstał pinyin, istniały inne systemy zapisywania wymowy chińskich słów za pomocą alfabetu angielskiego. Najbardziej godnym uwagi jest system Wade-Giles, ustanowiony w 1892 roku. Jednak od czasu standaryzacji języka chińskiego w drugiej połowie ubiegłego wieku wiele wymowy reprezentowanych przez te stare systemy nie jest już aktualne w Chinach (chociaż istnieją wiele nazw Wade-Giles jest nadal w powszechnym użyciu na Tajwanie). Na przykład Pekin był kiedyś sposobem na wymawianie stolicy Chin, ale teraz w Chinach wymawia się Pekin. Podobnie kanton był kiedyś sposobem na wymawianie Guangdong, prowincji na południowym wschodzie Chin. Chociaż zostały zastąpione w Chinach, niektóre z tych starych wymowy są nadal powszechnie używane na całym świecie.

Zobacz więcej filmy o chińskich historiach kulturowych .

Anglojęzyczny chiński system wymowy

W poniższych tabelach znajduje się system wymowy, który jest (w przybliżeniu) zgodny ze standardową chińską wymową (bez tonów), ale wykorzystuje litery alfabetu angielskiego w intuicyjny sposób, zamiast przypisywać nowe dźwięki do alfabetu. Ten system używa alfabetu do reprezentowania chińskich dźwięków w sposób, który znają anglojęzyczni użytkownicy. System nie zajmuje dużo czasu i może być używany jako szybki przewodnik po wymowie dla osób nieznających języka chińskiego. Czasami jest używany do pokazywania wymowy na stronach China Highlights China Guide.

Według tego systemu Pekin byłby pisany jako Bayjing, a Guangdong jako Gwungdong. Chociaż wymowa jest natychmiast rozpoznawalna, w przypadkach takich jak chińskie słowo yue, napisane youair dla ułatwienia rozpoznawania wymowy, system nie jest tak wydajny, jak pinyin pod względem liczby użytych liter. Istnieje również zagadka, jak przedstawić „ow” u krowy, bez pomylenia jej z „ow” u krowy. Pinyin jest bardziej wydajnym systemem. Nauka zajmuje tylko kilka godzin i jest tego warta.

type of breads for sandwiches

Zapraszamy do przyłączenia się do naszej grupy na Facebooku Stacja Chińska . Ciesz się codziennymi bezpłatnymi aktualizacjami do nauki chińskiego.

Międzynarodowy alfabet fonetyczny (IPA)

Międzynarodowy alfabet fonetyczny może być również używany do reprezentowania chińskiej wymowy (patrz tabele wymowy pinyin poniżej), ale wymaga to znajomości symboli. Chociaż bardziej wydajne i niezawodne niż próba naśladowania chińskich dźwięków za pomocą intuicyjnej kombinacji angielskich liter, nie jest tak łatwe pisanie, czy to ręcznie, czy na maszynie. Dlatego pinyin jest lepszym systemem.

Przeczytaj także jak komunikować się z chińskim .

Pinyin

Pinyin oznacza łączenie się lub przeliterowanie dźwięków. Pinyin został opracowany dla osób mówiących po chińsku i uczących się standardowej chińskiej wymowy i jest skutecznym sposobem przedstawiania chińskich dźwięków alfabetem rzymskim. Służy temu samemu celowi, co międzynarodowe symbole fonetyczne używane w słownikach, aby pokazać, jak wymawia się angielskie słowa.

Pinyin został opracowany w czasach Chińskiej Republiki Ludowej (od 1949). Po raz pierwszy został zatwierdzony przez rząd chiński w 1958 roku, a Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna przyjęła go jako światowy standard w 1982 roku.

Jest oczywiste, że pinyin nie został opracowany dla anglojęzycznego świata i często jest przez niego źle rozumiany. Jest to widoczne za każdym razem, gdy osoby mówiące po angielsku próbują wymawiać słowa pinyin bez wcześniejszego studiowania. Mniej więcej w połowie litery w pinyin reprezentują inne dźwięki niż te, które byłyby w typowym angielskim słowie, a przez większość czasu samogłoski mają osobliwe dźwięki.

Pinyin to bardzo przydatne narzędzie do nauki poruszania się po Chinach. Chińczycy postrzegają swoje znaki jako prawdziwy chiński język pisany, ale pinyin można zobaczyć na wielu mapach, znakach drogowych i innych ogłoszeniach. Pinyin jest znacznie łatwiejszy do nauczenia, używania i zapamiętywania niż znaki, zwłaszcza jeśli ignorowane są tony. Notacji pinyin można gruntownie nauczyć się w ciągu kilku godzin (chociaż język może nie być w tym czasie w pełni wyszkolony – to zajmuje dni lub tygodnie praktyki), ale praktyczna znajomość chińskich znaków (3000 znaków dla podstawowej umiejętności czytania i pisania) wymaga lat ciężkich badanie.

Dźwięki

Wszystkie chińskie słowa mają jakiś ton. Język chiński ma cztery wyraźne tony, które w pinyin są oznaczone małym symbolem nad samogłoską, do której się odnoszą, oraz krótki, mniej wyraźny ton, zwany „tonem jasnym”, który nie ma znacznika tonalnego (patrz tabela poniżej ).

Dźwiękom można również nadać alternatywne nazwy w zależności od tego, jak brzmią w języku angielskim. Wydawałoby się z tych nazw, że nie można przekazać znaczenia tonem głosu w języku chińskim, ponieważ jest to związane ze standardową wymową. Tak jednak nie jest.

Często mówiony chiński jest tak szybki, że trudno jest wychwycić poszczególne tony. Nadmierne podkreślanie lub błędna wymowa tonów jako początkującego może brzmieć dość ohydnie. Włączenie tonów (choć niezbędne do prawdziwego pinyin) sprawia, że ​​pisanie lub pisanie po chińsku jest bardziej żmudnym procesem. Tak więc chińskie słowa, przyjęte w innych językach, są pozbawione tonów. Z tych powodów w tym przewodniku po wymowie iw większości tej witryny ignorujemy tony podczas pisania pinyin.

Chińskie sylaby

Standardową jednostką języka chińskiego jest sylaba. Każdy chiński znak jest wymawiany jako jedna sylaba. Chińskie słowa składają się z jednego, dwóch lub więcej znaków, a więc z jednej, dwóch lub więcej sylab.* Każda sylaba jest „końcową” lub „początkową”, po której następuje „końcowa”.

W powszechnym użyciu jest tylko 413 sylab, które reprezentują tysiące chińskich znaków (patrz poniżej). Widzieć sylaby pinyin dla natychmiastowego odniesienia między pinyin i intuicyjną wymową angielską dla każdej sylaby.

• a, ai, an, ang, ao
• ba, bai, ban, bang, bao, bei, ben, beng, bi, bian, biao, bie, bin, bing, bo, bu
• ca, cai, can, cang, cao, ce, cei, cen, ceng, cha, chai, chan, chang, chao, che, chen, cheng, chi, chong, chou, chu, chua, chuai, chuan, chuang, chui, chun, chuo, ci, cong, cou, cu, cuan, cui, cun, cuo
• da, dai, dan, dang, dao, de, dei, den, den, di, dian, diao, die, ding, diu, dong, dou, du, duan, dui, dun, duo
• e, ê, ei, en, er
• fa, wentylator, kieł, fei, fen, feng, fo, fou, fu
• ga, gai, gan, gang, gao, ge, gei, gen, geng, gong, gou, gu, gua, guai, guan, guang, gui, pistolet, guo
• ha, hai, han, powiesić, hao, he, hei, kura, heng, hm, hng, hong, hou, hu, hua, huai, huan, huang, hui, hun, huo
• ji, jia, jian, jiang, jiao, jie, jin, jing, jiong, jiu, ju, juan, jue, jun
• ka, kai, kan, kang, kao, ke, kei, ken, keng, kong, kou, ku, kua, kuai, kuan, kuang, kui, kun, kuo
• la, lai, lan, lang, lao, le, lei, leng, li, lia, lian, liang, liao, kłamstwo, lin, ling, liu, długi, lou, lu, luo, luan, lun, lü, lüe
• m, ma, mai, mężczyzna, mang, mao, mei, mężczyźni, meng, mi, mian, miao, mie, min, ming, miu, mo, mou, mu
• n, na, nai, nan, nang, nao, ne, nei, nen, neng, ng, ni, nian, niang, niao, nie, nin, ning, niu, nong, nou, nu, nuo, nuan, nü, nue
• o, lub
• pa, pai, pan, pang, pao, pei, długopis, peng, pi, pian, piao, pie, pin, ping, po, pou, pu
• qi, qia, qian, qiang, qiao, qie, qin, qing, qiong, qiu, qu, quan, que, qun
• biegać, dzwonić, rao, re, ren, reng, ri, rong, rou, ru, rua, ruan, rui, biegać, ruo
• sa, sai, san, sang, sao, se, sei, sen, seng, sha, shai, shan, shang, shao, ona, shei, shen, sheng, shi, shou, shu, shua, shuai, shuan, shuang, shui, shun, shuo, si, piosenka, sou, su, suan, sui, słońce, suo
• ta, tai, tan, tang, tao, te, teng, ti, tian, tiao, krawat, ting, tong, tou, tu, tuan, tui, tun, tuo
• wa, wai, wan, wang, wei, wen, weng, wo, wu
• xi, xia, xian, xiang, xiao, xie, xin, xing, xiong, xiu, xu, xuan, xue, xun
• ya, yan, yang, yao, ye, yi, yin, ying, yong, ty, yu, yuan, yue, yun
• za, zai, zan, zang, zao, ze, zei, zen, zeng, zha, zhai, zhan, zhang, zhao, zhe, zhei, zhen, zheng, zhi, zhong, zhou, zhu, zhua, zhuai, zhuan, zhuang, zhui, zhun, zhuo, zi, zong, zou, zu, zuan, zui, zun, zuo

Inicjały i finały

Inicjały to początki sylab. Finały to albo całe sylaby, albo końcówki sylab.

W przeciwieństwie do angielskiej wymowy, która jest podzielona na wiele spółgłosek i samogłosek, wygodniej jest podzielić chińską wymowę na dźwięki początkowe i końcowe. Istnieje 21 dźwięków początkowych, z których wszystkie można z grubsza wyrazić za pomocą angielskich spółgłosek. Istnieje 36 końcowych dźwięków, które są albo czystą samogłoską, albo mieszanką wymowy samogłosek i spółgłosek. W poniższej tabeli znajdziesz pełną listę inicjałów i finałów.

Dźwięki początkowe

Oficjalnie istnieją 23 początkowe dźwięki. Większość inicjałów chińskich sylab ma dokładnie taką samą wymowę jak angielskie spółgłoski. W takich przypadkach pinyin nie wymaga wyjaśnienia. Warto wspomnieć o czterech wyjątkach. W pinyin c reprezentuje dźwięk ts, q reprezentuje dźwięk ch, x reprezentuje dźwięk ssh, a zh reprezentuje dźwięk j.

how to tell what kind of maple tree i have

W pinyin dźwięki w i y nazywane są półinicjałami. Działając jako inicjały, mają znajome dźwięki lub milczą w przypadku wu i yi. Kiedy działają jako pierwsza część finału, w jest przedstawiane jako u, ale zachowuje dźwięk w, a y jest przedstawiane jako i lub dwie kropki nad u, ale zachowuje dźwięk y. Zobacz poniżej.

Ostateczne dźwięki

Finały sylaby chińskiej zawsze kończą się samogłoską, dźwiękiem n, dźwiękiem ng lub w wyjątkowym przypadku dźwiękiem er an r.*

Edukacja chińska dzieli finały na proste (pojedyncze samogłoski), złożone (dwie lub trzy samogłoski) i nosowe (samogłoski plus końcówka n lub ng). Cztery egzaminy końcowe, których naucza chińska edukacja nigdy nie pojawiają się w prawdziwym pinyin (ün, üan, uen i ueng), jednak występują w nich formy końcowe w i y (yun, yuan, wen i weng) (patrz tabela powyżej).

Alternatywnie finały można podzielić na trzy kategorie, jak w powyższej tabeli: te, które zaczynają się na samogłoskę, te, które zaczynają się na dźwięk i te, które zaczynają się na dźwięk y.

Jest 13 finałów, które zaczynają się od samogłoski i mogą być użyte do reprezentowania postaci we własnym zakresie. Te 13 wszystkie zaczynają się od liter a, e lub o. Wszystkie pozostałe finały wymagają przedrostka dźwięku w lub y.

Jest dziewięć finałów rozpoczynających się dźwiękiem w. Dźwięk w jest reprezentowany jako u, gdy w końcowym kończy się inicjałem: na przykład, gdy końcowe wai jest połączone z g w guai. W jest całkowicie pominięte z wu w kombinacjach (aby zaoszczędzić na literach) i nie jest wymawiane, np. g + wu = gu. Aby użyć mniejszej liczby liter, wei zapisuje się ui, a nie uei, a wen zapisuje się un, a nie uen.

Odbywa się 14 finałów rozpoczynających się na dźwięk y. Dźwięk y jest reprezentowany jako i, gdy końcowy y jest poprzedzony inicjałem: na przykład, gdy końcowe yao jest połączone z m w miao. Z yi, yin i ying w kombinacji (aby zaoszczędzić na literach) wypada całkowicie y i nie jest wymawiane, np. m + ying = ming. Aby użyć mniejszej liczby liter, piszesz iu, a nie iou. Ostateczne yu jest reprezentowane jako ü w kombinacjach.

Wyjątkowe dźwięki

Istnieje kilka rzadko używanych sylab pinyin, które stanowią wyjątki od powyższych klasyfikacji: hm, hng, m, n i ng.

* Dialekt północno-chiński często zawiera dźwięk rr na końcu słów. Aby to napisać, potrzebny jest dodatkowy znak (czyli syn lub dziecko), wymawiany er. Jednak dodatkowa sylaba, zwykle związana z literą er, nie jest wymawiana. Zamiast tego dźwięk rr modyfikuje się i staje się częścią poprzedniej sylaby. W tym przypadku w słowie jest o jeden znak więcej niż sylab.

Tabele przykładów

Poniżej znajdują się tabele przedstawiające przykłady chińskiego systemu pinyin. Zobacz poniżej dokładne wyjaśnienie pinyin.

Dźwięki samogłosek

Kombinacje samogłosek/spółgłosek

Mandarin ma sporo dyftongów (dźwięków złożonych) oraz kombinacji samogłosek i spółgłosek.

Dźwięki spółgłosek

Tony Pinyin

Ton odgrywa bardzo ważną rolę w znaczeniu postaci. Różne tony w pinyin prowadzą do innego charakteru i znaczenia każdego chińskiego słowa. W pinyin istnieją głównie cztery kategorie tonalne: wysokie, wznoszące się, opadające-wznoszące i opadające.

wysoki, wysoki wznoszący, niski opadający-wznoszący, wysoki opadający, neutralny

Przykład:

Inny ton w pinyin wskaże inny znak, a znaczenie będzie również inne.